Showing posts with label Linguistic gripes. Show all posts
Showing posts with label Linguistic gripes. Show all posts

Friday, March 26, 2010

Moviment tad-Dilettanti Moderati u Progressivi

Mela llejla malli xgħelt il-kompjuter nilmaħ email mhux solleċitata - spam - mingħand "The Maltastar Team". Dal-aħħar bdew jimmiraw għalija, qed jaraw fija materjal potenzjali tajjeb biex ningħaqad mal-Moviment ta' Moderati u Progressivi li Saru Jistħu Jgħidu li Huma Laburisti.

"BLACKOUT MONDAY". Anzi t-titlu spellewh sew, ma nafx kif.

Kont se l-aħħar nittikkjah u nassenjah fil-gadget tar-"report spam", ġentilment offrut lili mill-gmail. Imma fettilli ġietni l-kurżità u ddeċidejt li naqrah. Mela ma temminx li kkonvenċewni ningħaqad mal-Moviment! Mela, veru ta!

Le, mhux proprja.

Tal-biki fil-fatt. Biex iħaddmu websajt li suppost trid tikkonvinċi lin-nies jivvutawlhom, l-organu uffiċjali elettroniku tal-"Moviment" li m'għadux partit iqabbdu nies li bilkemm kapaċi jiktbu sentenza li hi waħda sew. Tliet snin oħra dawn iridu jibdew imexxu, mhux websajt, imma lil Malta.

Ara x'kitbuli The Maltastar Team [il-kummenti bil-bold żidthom jien]:


On Blackout Monday we all found out how the 2438 who had their electricity supply cut off in 2009 feel [what's Blackout Monday, and 2438 what?]. This figure is a national disgrace, as was Blackout Monday. How dare the PM boast that the recession is lifting with this appalling human statistic [as opposed I suppose to an animal statistic]? No wonder Joseph Muscat talks so rightly of this human recession [What quality makes a recession human? Maybe it's because it's human that Joseph isn't talking wrongly about it ]. That is not lifting at all [Eh? What? WHAT?].

It is not only this country that was blacked out yesterday. It seems the entire government is, and has been, suffering from a collective blackout as to what is really happening on the ground, how expensive life is, how unsustainable our water and electricity bills are, and how impossibly expensive a trip to the pharmacy has become? [Is this last sentence a question or a statement?]

And it's not just families and individuals who are suffering [no, it's also us recipients of insipid, badly written spam from The Maltastar Team]. A not so grand total [so it's not a lot then?] of 10,657 businesses are more than 45 days late in paying their bills. They owe around 44,000,000 euros to this country, but cannot pay [The fact that they haven't paid doesn't mean that they cannot pay, it's just that they thought the rates would be revised. And by the way, in the plural "euro" remains the same].

This is a government in denial of the collapse of basic services which it has brought about through weak management, or management that has the most blatant conflict of interest. The name Alex Tranter illustrates this [What's so conflicting in the name Alex Tranter? Seems quite a sensible name to have]. He must be glad he is leaving [Why? Maybe he received a hefty electricity bill himself?]. Having improved little of substance. Having overseen a contract given to his boss of 200 million euros? Having to stand near another Minister to explain away another blackout? [Hey, Maltastar Team, a sentence by default ends with a fullstop NOT with a question mark]

Let's now look at how people are reacting to the government's handling of key and essential services to this country. Let's look at the true track record which comes out so clearly in answers to questions tabled in Parliament? [Another question mark. Perhaps they're a bit unsure of themselves...]

A grand total of 51,500 complaints have been received by ARMS, the company which processes water and electricity bills, since its inception last January. [They seem to like the word "grand". Maybe they think it gives the write-up a grandiose aura. Instead, it creates further confusion. Here it feels as if it's used in sarcasm, as if a larger number was expected. If they can't write properly in English, why don't they stick to Maltese? Or can't they do that, either?] Worse around a hundred people a month are now, in 2010 also having their supply cut off [ignorance of punctuation rules renders this sentence into perfect nonsense]. This is before we all get the higher bills! These presumably didn't notice the blackout yesterday. Almost two thousand are trying to pay off their bills in installments. [Logical sequence? What's that?]

Not surprisingly, amidst all this, Gonzi PN chose to tell us this last week that the recession is lifting. How ironic. Instead of this kind of spin which is all about playing with numbers, and does not reflect in any way how bad things are, why doesn't Gonzi PN concentrate on what the people are so worried about?

For such a huge percentage of the population to complain something must be terribly, terribly wrong. [What? Where? Which huge percentage? None have been quoted]

Nobody's salary has gone up to take account of these bills, unless perhaps you are one of the senior executives at the Lotto and Gaming Authority, who we hear, have been awarded bill cushioning increases lately, or you are one of these newly appointed Parliamentary Assistants who are getting an allowance which they can, if they wish use to help them to pay these bills at least.

Mind you since they all voted in favour of the increased bills they probably didn't need this allowance ! [In fact, they also enjoy paying taxes, which is why they haven't outlawed them]

This government is past it's sell by date. Blackout Monday brought this home to even some PN diehards. [It should be "its" without an apostrophe, meaning "belonging to it". With an apostrophe it means "it is". Zero for grammar. Zero for clarity of expression. Go back to school and learn how to write properly, maybe you'll rise above primary school level. By the way, I do agree with you about the sell by date. The only problem is that the alternative would be you - UTTER AMATEURS!]

Ara naqra wkoll min għandna alternattiva biex imexxi 'l Malta minflok l-Arċisqof Gonzi...

Wednesday, March 17, 2010

Lokali ma tfissirx Malti! Grazzi

Kemm ma nistax għalih l-użu ħażin tal-kelma 'lokali'.

Il-kampjonat lokali. It-temp lokali (anżi, It-Temp Lokali. - peress li t-temp mingħalihom proper noun, u ma ninsewx il-fullstop...). L-aħbarijiet lokali. Tiela' u nieżla, kull meta jirreferu għal xi ħaġa nazzjonali, jew ta' Malta.

Il-kampjonat MALTI jekk jogħġobkom. Jew sempliċiment il-kampjonat Premier (la bilfors kull bassa rridu nagħmluha bħall-Ingliżi).

It-temp jekk jogħġobkom. M'hemmx għalfejn tispeċifika ta' fejn. Hija ovvja li fl-aħbarijiet tal-istazzjon nazzjonali ta' Malta r-rapport tat-temp se jikkonċentra l-aktar fuq it-temp ta' Malta, u mhux fuq tal-Mawritanja.

L-aħbarijiet jekk jogħġobkom. Aħbar hija aħbar kemm jekk ġrat f'Malta u anke f'dak il-baħħ tal-biża' li nħobbu ngħidulu "barra", ċjoè l-aħbarijiet internazzjonali. Jew għallinqas, jekk vera rridu ninsistu bl-iżolament "l-aħbarijiet ta' Malta".

Tinduna kemm hu ħażin l-użu tal-kelma "lokali" kieku ddawwarha bl-Ingliż u timmaġinaha użata fuq pereżempju xi BBC One:

The local football league... the local weather... the local news...

The Premier League (iva din proper noun), La Serie A, The weather, Il meteo (immaġina kieku "il meteo locale, jew "il tempo locale" - daqshekk ridikola "It-Temp Lokali."), The News, Le notizie, Il Telegiornale.

Naħseb din tirrifletti naqra l-fatt li l-mentalità kolonjali f'Malta għadha ma spiċċatx. "The locals", fis-sens ta' "the natives" kienet adatta biex jużawha biex jirreferu għalina l-Ingliżi meta konna parti mill-imperu Ingliż. Imma issa ma tagħmilx sens li nirreferu għalina nfusna bl-istess mod! Hija anki kwistjoni ta' awtorispett.

Tajjeb li jżommu f'moħħhom, dawk li permezz tal-mezzi tax-xandir qed isawru l-mod kif jitkellmu l-Maltin, li meta jgħidu "l-kampjonat tal-futbol lokali" din proprja tfisser ngħidu aħna xi Summer League tal-Fgura United. Dak hu futbol lokali. U "L-Aħbarijiet Lokali" fuq il-Leħen il-Fgura jkunu, u mhux fuq l-istazzjon nazzjonali ta' Malta.

Forsi l-aħjar mod kif nista' nispjega xi tfisser dil-kelma hu fil-kuntest tal-pulitka. Meta ssir elezzjoni biex intellgħu gvern li jmexxi lil Malta, mhux elezzjoni lokali tkun, imma elezzjoni ġenerali. L-elezzjonijiet lokali jiswew biex jiġi ffurmat il-Kunsill Lokali tal-Fgura, u ta' lokalitajiet oħrajn.

Imma naf li ħanqa ta' ħmar qatt ma telgħet is-sema.

Nagħlaq b'din il-konklużjoni miġjuba mill-Malta Today ta' xi sena ilu, imbagħad immur nistrieħ għax dar-riħ li għandi se jġenninni. David Friggieri jgħix fi Brussell, u jikteb artikli interessanti fil-Malta Today. F'artiklu minnhom kiteb fuq grupp mużikali li jogħġbu. Fl-aħħar tal-artiklu, b'ittri żgħar, kien hemm din-nota dwar l-artikolista:

"David Friggieri lives in Brussels and is a fan of the local band Insejtxisimhom."

Illustrazzjoni perfetta tal-kelma użata ħażin. Għalija din is-sentenza tfisser li Insejtxisimhom huwa grupp Belġjan, anzi aktar speċifikament, grupp minn Brussell. Hija kwistjoni ta' perspettiva. Il-gazzetta hija Maltija, u tinbiegħ f'Malta, allura l-kelma "local" maġenb l-isem ta' belt fil-bogħod tfisser li qed tirreferi għal dik il-belt, u mhux għal Malta.

Immaġinaha mod ieħor. Id-Daily Mail tal-Ingilterra ġġib artiklu ta' artikolista Ingliż li jgħix f'Malta, John Ross, fejn jikteb fuq Robbie Williams u fl-aħħar tal-artiklu jiktbulna din-nota: "The author, John Ross, lives in Malta and is a fan of the local singer Robbie Williams." Nimmaġina kieku li Robbie Williams huwa Malti mill-Ħamrun li nhar ta' Sibt filgħaxija jmur ikanta f'xi pizzerija l-Qawra.

Hekk, fl-aħħar. Ili biex naqlagħha minn fuq l-istonku din.

Friday, October 9, 2009

"Deċiżjonijiet" li ħarġu bl-iskont

Ir-regoli l-ġodda jgħidulhom. Imma suppost mhux "Deċiżjonijiet fuq il-varjanti" kellhom ikunu? Mela ħa naraw x'kienu l-aktar deċiżjonijiet importanti li suppost qatgħu il-kundanna fuq hekk imsejħa "varjanti".

Nibdew biċ-ċelebrità l-kbira nett, dik li tant għandhom għal qalbhom.

Fil-fatt jien dawn insejħilhom deċiżjonijiet li ħarġu bl-iskont, u bl-iskont affarijiet ta' bl-irħis tistenna. Mela. Jekk għal ħajjitna kollha ilna dejjem niktbu skond, naħseb hemm raġuni. Ir-raġuni jagħtuha d-dizzjunarji kollha tal-Malti li hawn fl-univers: għax ġejja mit-Taljan "secondo". Din ma kinitx varjant! "Skond" ħadd ma (kien) jiktibha bl-ebda mod ħlief kif jien niktibha hawn. "Għax irridu nħaffu l-kitba għal min isib il-Malti diffiċli...". JITGĦALLMU! Għalhekk jeżistu l-iskejjel. Il-kliem bl-Ingliż safrattant ma nispelluhx kif jinħass, imma nitgħallmu kif niktbuh kelma b'kelma! "Għax hemm id-derivattivi skonti, skontok, skontu...". MHUX VERU. Skonti mhix kelma, imma aberrazzjoni. Bil-Malti korrett ngħidu "skond jien" u "skond inti". Skont ħaġa waħda biss tista' tfisser - roħs fil-prezz.

Imbagħad ammettewha allura, li bl-ossessjoni li għandhom li jinkiteb kollox kif jinħass, Sindku suppost saret Sintku. Imma tant "indrat" li ħallewha kif kienet, qalu. Allura "skond" ma ndratx! Morru qallbu ftit fil-liġijiet ta' Malta ħa taraw jekk indratx. Jew fit-testi tal-Vanġelu bil-Malti. U ħalluna tridu!

Aktar bużullotti: kasbar issa jriduha każbar. Din ma kinitx varjant lanqas. Kulħadd kasbar kien jikteb, ħlief min ma tgħallimhiex sew fl-iskola. Allura nġiegħlu lil kulħadd jikteb bħall-injuranti. Għafrid issa jriduha għafrit. U ĦALLUNA TRIDU!

Mela għiduli din. Għaliex inbid ma saritx imbit? Għaliex żrinġ ma saritx żrinċ, u żrinċijiet? Għaliex bodbod ma saritx bodbot u bdabat? Dawn l-ebda waħda m'għandha derivat minnha, u bir-raġunar tas-salvaturi tal-lingwa Maltija suppost jinkitbu kif jinħassu. Biex ma nsemmix it-tvalja, li jriduha dvalja. JAQQ! Maħmuġa naħseb id-dvalja.

Iċ-ċelebrità l-kbira l-oħra li ħarbtet il-korp sħiħ ta' mijiet u eluf ta' kotba li jiffurmaw il-letteratura Maltija kollha li hemm teżisti, u li issa ġew kollha miktubin ħażin, hi d-deċiżjoni li l-prepożizzjonijiet ta' u ma', quddiem kelma bl-artiklu li tibda b'vokali jew konsonanti silenzjuża, issa se jingħaqdu mal-artiklu. Mela għal ħajjitna kollha tgħallimna, kollha kemm aħna, niktbu "ta' l-annimali", "ma' l-artiklu", "ta' l-Olanda". Mur dur dawra ma' Malta, u ara l-ismijiet tat-toroq miktubin mal-kantunieri. "Triq ta' l-Inkwiżitur", "Triq ta' l-Għasafar", kemm trid tara. DIN MA KINITX VARJANT, imma regola li kien jafha kulħadd. Jew għallinqas kull min indenja ruħu jitgħallem il-Malti sew fl-iskola. Imma kien hemm min ma tgħallimhiex ir-regola, u allura? Allura nibdlu r-regola, u b'daqqa ta' pinna kull ktieb li qatt ġie ppubblikat bil-Malti issa qiegħed spellut ħażin. Bravi! Bravi tassew! Povri t-tfal li jġiegħluhom jistudjaw il-letteratura Maltija għall-Matrikola tal-Malti, fuq kotba spelluti ħażin.

Hemm oħrajn ta. Il-bieraħ saret ilbieraħ. Imma x'tathom f'għajnhom din? KULĦADD IL-BIERAĦ KIEN JIKTEB! Għalfejn dat-tidwir għalxejn jaħasra? Se nġennu 'l kulħadd! Jew l-oħra, "Ammenn", eh sori, "Ammen". U ejja! Amen, f'ġieħ kemm hemm. Kulħadd hekk jafha, kulħadd hekk jiktibha, fid-dinja kollha. Nixtieq naf x'qalu fil-Kurja meta raw dar-regoli. Ikun imfaħħar il-Kunsill Nazzjonali tal-Ilsien Malti! Allura jekk se taqli bajda, aqlija sew. Dik mhux Ammen tinħass, imma Ammenn. Jekk trid tispelliha kif tħossha, allura ħossha sew.

Ara, ħa mmur 'l hemm. Insellmilkom, u nixtiqilkom illejlittajjeb...

Thursday, October 8, 2009

Iċ-ċ bit-tikka

Naħseb l-espressjoni "ċ bit-tikka" hu l-uniku ġid li qatt ħareġ minn dik l-imbierka tikka li l-professuri tal-Malti kienu insistew, u donnhom għadhom qed jinsistu, li għandna npoġġu fuq is-c.

Żomm. Is-c? Jew iċ-c?

U hemm titfaċċa l-problema, u r-raġuni għala naħseb li jmissna nneħħu t-tikka darba għal dejjem minn fuq iċ-ċ. Billi l-ittra c ma teżistix fil-Malti, lanqas għandna mezz kif ngħiduha bil-Malti, u jinqalgħu ħafna u ħafna każi fejn niġu bżonn naqrawha, prattikament kull fejn ikun hemm sensiela ta' oġġetti li jingħarfu minn xulxin b'ittra differenti. Il-Maltin insolvuha billi naqrawha bl-Ingliż. Appuntu. M'għandhiex isem bil-Malti għaliha. U lanqas ma jkun korrett li taqraha "ċe", għax bla tikka ma hix "ċe".

Eliminajna mill-alfabett tagħna waħda mill-aktar ittri komuni fil-lingwi tista' tgħid kollha tad-dinja li huma bbażati fuq l-alfabett Latin. U għalxejn jaħasra! "Għax hemm storja warajha." Allura? Is-soltu tagħna l-Maltin. Ħloqna rota kwadra.

B'dir-rota kwadra, allura, "ċentimetru" fil-qosor jiktbuha "ċm" - li xjentifikament hija sagrileġġ! L-istandard internazzjonali tal-qisien jispeċifika ċar li l-indikatur ta' wieħed minn kull mija huwa "c", bħalma 1 minn kull elf huwa "m", wieħed minn kull miljun huwa "μ", miljun huwa "M" (mega-), eċċetra. Dawn l-istandards josservahom kulħadd l-istess, u ma jistax ikun mod ieħor ladarba l-istess xjenza hi pprattikata fuq skala globali. U allura ħadd ma joqgħod jilgħab bit-tikek "għal raġunijiet storiċi" - ċentimetru tinkiteb cm, bil-lingwi kollha. Full stop. Imma mur spjegaha din lill-iskoss professuri li għandna. Kull fejn tħares "ċm", left right and centre. Meta mhux ukoll jagħmlulek °Ċ għal Celsius, għax mingħalihom li tfisser ċentigradi...

Le, le, il-premju Nobel fil-fiżika għad nieħdu xi darba.

Monday, February 16, 2009

Capital Radio strikes again

Unfortunately, I don't have much time for blogging these days, also due to fierce competition from Facebook, plus a new addiction to Twirl, from which I hope to snap out very soon!

But today, good old Capital Radio gave me a good reason to add a linguistic gripe, that I haven't had since too long, possibly also because I haven't been listening to a lot of radio either. My favourite online radio station is really the tops where commercials are concerned. This one has been aired for months, but I never got round to denounce it. This is how it goes:

"Do you enjoy laughing at yourself, or do you like to laugh at other people?" The ad kicks off with this message to draw the listeners' attention. It's intended to publicise some "comedy" show, Maltese style, on Maltese TV. It's one of my life's biggest regrets that I haven't ever been able to watch it yet... (please note carefully: irony flag raised high)

Now, the scriptwriter probably intended the question to target listeners who like to laugh at themselves as well as at others. But the way it was written was ambiguous, and the female voice, that in the past famously placed the pop singer Madonna in the Christmas crib, interpreted it this way: "Do you enjoy laughing at yourself, or do you [prefer] to laugh at other people?" She doesn't actually use the word "prefer", but the way she intonates "like" in the second part of the question has exactly that meaning. The message conveyed is this: you can EITHER enjoy laughing at yourself OR like to laugh at other people. In that case, the ad proceeds with a colossal non sequitur, you should watch the comedy show whatever it is: it's so funny!

If the scriptwriting and its interpretation for this comedy show are anything similar to the quality of the advert, the Blackadder gang's efforts would pale into insignificance by comparison.

They then add the recording of a laughing clown at the very end of the ad. YUCK!

Tuesday, December 2, 2008

What a gross product

I despair as I watch the dumbing down of the Maltese language. People, especially media people, make up mistranslations or even dyslexically pronounced words, and drum them into the nation's psyche. The misspelt, mispronounced or mistranslated expressions, through sheer repetition gain "respectability", and eventually official acceptance by linguistic authorities, for whom apparently anything goes as far as linguistic precision is concerned, since according to them it's the people who define language. Including, I suppose, ignorant people.

Therefore, we now have as semi-officially recognised terms:

"armi ta' qerda tal-massa" - weapons for the destruction of mass, or weapons for destruction of the masses (hmmm, I'd better not comment on this one...). It should be "armi ta' qerda massiva", but the Maltese media will of course keep going on about the destruction of mass.

Instead of 'gross domestic product', we have 'domestic gross product' ("prodott gross domestiku - that's what everybody says"). In vain do I point out that it should be 'prodott domestiku gross'. They insist on their beloved domestic gross product. Maybe they are referring to the way the Maltese language is being spoken domestically...

And how about the entire generation of youngsters that was taught, at school, to mispronounce and misspell 'delfin' - dolphin? There actually was a textbook for the teaching of the Maltese language, which proudly bore the dyslexically spelt title "ID-DENFIL" - the dophlin. AAAARGHH!!!

Sunday, November 23, 2008

Another gem by Capital Radio

I do love Malta's Capital Radio. So many times, the background noise they provide through my PC as I key in one translation after another gives me cause to emit a loud groan. Their latest gem concerns none other than St Joseph, who, according to them, was married to this lady:

It's the only interpretation I can give to one of their current Christmas adverts, in the Maltese language, where they were mention "Madonna u San Ġużepp", pronouncing the lady's name the American way - "Madona". Hmmm again...

Thursday, November 20, 2008

Capital Radio's Christmas Santa

Malta's Capital Radio must be in possession of a goldmine. For this year's Christmas Santa competition, they're giving away gift vouchers that include no less than an entire jewellery shop. "Vouchers għal ġojjellerija" is what the ad said. I tell you, it's worth giving the competition a try.

Unless...

...unless, that is, they didn't mean "vouchers għal ġojjelli"...? Hmmmm........

Wednesday, November 12, 2008

Excusing oneself

Today a Radju Malta disc jockey apparently turned up late for his programme, and apologised by informing his listeners "Niskuża ruħi talli ġejt tard, għax weħilt fit-traffiku, ..."

Hmm. I accept my own apology to myself for being late, because I was held up in the traffic.

"Nitlobkom tiskużawni talli ġejt tard" would have been much more in order.

Vox clamat in desertum. On the airwaves, everyone is accepting their own apology to themselves, all the time. "Niskuża ruħi" here, "niskużaw ruħna" there. Every time you happen to hear these expressions on the radio, I could very well at that moment be listening, somewhere, and silently fuming.