Autumn

Up till now we're only aware of autumn because of the chill in the air. Suddenly, a week ago, it became biting cold. But soon we'll be able to enjoy the colourful side of the season. This is what we're looking forward to:

About this blog

Change of theme, change of language. From now on this blog will live up to its url, focusing mostly on 42km long runs, running in general, but also including forays into other subjects that may be completely unrelated to running. My native Malta will only feature insofar as running is concerned, otherwise Run 42k from now on is based in Belgium, or shall I rather say in Europe.

This blog already features a beginner's schedule for building up to a marathon: one of the links on the left under "Subjects". It's quite interesting, I have to say... I intend to include articles on running from a personal perspective, therefore including accounts of my more important runs (I'm being optimistic here, since my return to running after a six-month stop - and still counting - due to injury is very much in the balance...), plus uploading and hopefully continuing a series of articles on 'Exotic Marathons' that I had researched a good while ago.

Malta and the many interesting goings on there will feature in my other blog, in the Maltese language - "Mill-Gallarija".

Nies bla sinsla

Il-pulċinelli ddeċidew iwaqqfu bord ta' inkjesta biex jinvestiga l-materjali li qed jagħmlu l-bombi tal-festi bihom.

Isma' din, mela. Għandna suspett li l-materjali li jagħmlu l-bombi tal-festi bihom huma difettużi. Qed isiru splużjonijiet kbar fil-kmamar tan-nar, regolarment kull ftit ġimgħat. Kull darba qed imutu n-nies: ilbieraħ mietu erba' jew ħamsa, u tnejn oħra maħruqa ġisimhom kollu jilagħbuha mal-mewt. Familji sħaħ devastati. Ir-raħal tal-Għarb b'ħafna mid-djar ġratilhom ħsara strutturali. Il-gżejjer Maltin ġew f'sitwazzjoni li tixbah stat ta' gwerra, jew taħt theddida terroristika, ma tafx fejn imiss tfaqqa' splużjoni ġo nofs il-kampanja. Għandna suspett li l-kmamar tan-nar li għadhom ma splodewx jistgħu jisplodu huma wkoll, għax il-materjali li jagħmlu l-bombi bihom difettużi.

U x'inhi t-tweġiba tal-mexxejja għorrief li għandna? Waqqfu l-produzzjoni tal-logħob tan-nar sakemm tiġi stabbilita l-kawża tad-devastazzjoni? Jingħalqu l-kmamar tan-nar, għax perikolużi wisq, sakemm jitneħħa l-materjal kollu difettuż?

Le, ma tarax! Trid jissugraw jiksruha mad-dilettanti tal-kamikaże tradizzjonali? Ma tafx li dawn NIES BLA SINSLA?

Iparlaw fil-vojt fuq il-valuri. Jidhirli l-ħajja valur importanti. Jidhirli s-sens ta' sigurtà għal min għaddej jgħix ħajtu għall-affari tiegħu valur importanti. Jidhirli li l-fatt li t-tfal ma jisfgħux iltiema minn missierhom hu valur importanti. Imma għal dawn in-NIES BLA SINSLA, l-uniku valur huwa l-vot.

Sinjuri NIES BLA SINSLA. Għandkom il-voti tal-fanatiċi tal-bombi assigurati, dejjem jekk jinzertaw jagħmlu parti mill-istess tribù tagħkom. Imma l-vot tiegħi tliftuh.

Awwissu

Ma nistax għalih 'l Awwissu. Qatt ma kien jogħġobni, u lanqas issa ma biddilt l-idea.

Meta kont ngħix Malta, f'dax-xahar dejjem kont irrid naħrab minn hemm u mir-riħ isfel umdu mħallat mas-sħana, insopportabbli. Kont inkun imxarrab bl-għaraq fuq bażi permanenti, anki wara li nieħu xawer u nixxotta, sekonda wara nerġa' għarqan kolli nwaħħal ma' kullimkien. Għallinqas ħlist minnha dik.

Imma hawnhekk fil-Belġjum mhux li hawn xi pjaċir esaġerat bħal daż-żmien... kulħadd jitlaq 'l hemm bil-vaganzi, fl-aħbarijiet ma jiġri xejn, futbol għadu ma bediex proprja, u x-xogħol l-uffiċċju vojt, ma tara kważi 'l ħadd. U minflok sħana u umdità għandna ġranet griżi kważi kuljum, bil-monotonija tinkiser biss b'xi bexxa xita kultant...

Qatt ma ħmiltu Awwissu. Iġri jgħaddi.

Għal min forsi kien qed ifittixni...

Skużawni, id-darba l-oħra qarraqt kemmxejn bil-poplu meta wrejt ir-ritratti fejn kont se nqatta' l-eqqel tas-sajf.

Fil-fatt hawnhekk kont qiegħed:

U hawnhekk:

U mument minnhom hawnhekk:

Ah, kemm hemm sabiħ!

L-eqqel tas-sajf

Dħalna fl-eqqel tas-sajf. Għalissa, min jixtieq isibni, tkun idea tajba jekk jipprova waħda hawn:

jew hawn:

jew anki hawn:

Imma żgur mhux hawn:

Bejn Werd Kapp u eżamijiet tal-Olandiż...

Dal-wikend għandna l-elezzjoni hawn fil-Belġjum. Ħafna issa qed jitkellmu fil-miftuħ fuq il-possibbiltà li l-pajjiż jinqasam, imma ma naħsibx li jiġri hekk. Il-pajjiż tista' fil-fatt issejjaħlu pajjiż għax għandu:

1. Isem
2. Re
3. Belt kapitali li ż-żewġ naħat iriduha għalihom, għax hemm il-pappa pprovduta mill-Unjoni Ewropea

Il-bqija anki l-partiti politiċi mifrudin f'żewġ settijiet. M'hemmx partit wieħed li hu wieħed pan-Belġjan. U ma nafx eżatt x'mingħalihom se jsolvu billi għamlu elezzjoni, għax il-problemi eżatt l-istess se jibqgħu u n-numru ta' Fjammingi u ta' Frankofoni mhux se jinbidel. Nistennew, u naraw ikomplux ikarkru bħala pajjiż wieħed kif ilhom għal snin sħaħ.

Sadattant jien għadni ma nistax niġri, u issa bdejt niddejjaq nistenna sakemm jgħaddili. Ħeqq, paċenzja. Kważi sena sħiħa ġiri moħlija se tkun.

U sadattant ukoll issa ġiet il-Werd Kapp, li diġà toħodli l-biċċa l-kbira tal-ħin liberu. Żid ix-xogħol, ix-xogħol tad-dar, u kemm jifdal ħin? Forsi biżżejjed biex nistudja għall-eżamijiet tal-Olandiż li se jkolli fi ftit ġranet oħra. Għax biex ġejt ngħix hawn, mhux lingwa waħda ġdida qed ikolli nitgħallem imma tnejn.

Jiġifieri mħabba nuqqas ta' ħin il-Gallarija jkollha titbexxaq naqra għalissa, għeżież żewġ qarrejja. Se nħalli ritratt sabiħ iżejjen il-faċċata u nibda nistudja. Aktar tard, nispera qabel l-aħħar ta' Ġunju, nerġa' niġi nkompli nħarbex. Nispera ma timmissjawnix iżżejjed...! Ok? Moħħkom hemm. (Ġastinkejs - innota l-bandiera mgħollija bil-kitba fuqha: "Ironija")

P.S. Ir-ritratt kien meħud f'ġurnata sħuna immens waqt mixja f'bosk ġewwa Spa, is-sajf tas-sena l-oħra.

P.P.S. Jekk vera ma tgħaddix mingħajr il-bloggati tiegħi, għażiż qarrej, tista' tqalleb fil-kitbiet l-antiki (il-links fuq ix-xellug). Hawn massa kitba mhux ħażin, u jkolli nammetti li dejjem insibha interessanti nerġa' naqrahom. Mhux biex niftaħar ta, imma sempliċiment biex niftaħar naqra :-)

Sports comeback

Since two months I've had to give up running due to a pulled hamstring. I therefore had to take up a different sport. I've tried bodybuilding...

Not bad for a beginner, is it?

Il-Ħofra l-Kbira fi Xrobb l-Għaġin

Dan wieħed mir-ritratti favoriti tiegħi, ta' wieħed mill-postijiet favoriti tiegħi f'Malta. Kemm jista' jkun nagħmilha punt li darba fis-sena mmur ngħum hawnhekk. 'Il bogħod mill-massa tan-nies, u allura għall-kwiet. L-uniku ħsejjes li tisma' hawnhekk huma ta' xi dgħajsa, jew ta' xi lanċa tgħabbi jew tħott l-affarijiet għall-fish farm li hemm ftit 'il barra mix-xatt.

Din fir-ritratt tissejjaħ il-Ħofra l-Kbira. It-tieqa li tidher fit-tarf l-ieħor tal-bajja tagħti għall-Ħofra ż-Żgħira. Flimkien magħrufin bħala l-Ħofriet, u l-inħawi jissejħu Xrobb l-Għaġin. Hija dik il-parti tal-kosta ta' bejn il-Bajja ta' San Tumas u Delimara. Tal-għaġeb sabiħa dil-parti ta' Malta.

Naturalment, l-għorrief li għandna jmexxuna sabu mezz kif iħassruha - bil-power station, li anki fir-ritratt jidhru żewġt iċmieni tagħha. Iċ-ċumnija l-mostru tidher ukoll minn hawn, imma fir-ritratti li ħadt hawn ippruvajt kemm jista' jkun nevitaha. Fil-fatt, fil-Ħofra ż-Żgħira kont anki ħdimt jien stess fuq biċċa sfreġju hemmhekk - bnejna l-ħruġ ta' mina li mill-power station ta' Delimara jwaddab l-ilma msaħħan li jkun intuża biex iberred il-magni tal-impjant. Kien probabbli, anzi kważi żgur, l-isbaħ post li qatt ħdimt fih. Avolja ġieli ppruvajt, tant hi mwarrba u diffiċli biex tilħaqha li ili minn dak iż-żmien, qrib l-20 sena ilu, ma jirnexxieli nerġa' naraha l-Ħofra ż-Żgħira, li nqisha terġa' isbaħ mill-kbira.

Ir-ritratti qegħdin f'album fil-gallarija tar-ritratti li għandi fil-Picasa, 'Malta beaches'.

Vizzju misħut

Fiż-żu ta' Praga hemm rokna ddedikata għal dawk li jpejpu. Jidher li apprezzata għax hemm skoss truf tas-sigaretti użati ġmielhom. Jien apprezzajtha wkoll, speċjalment it-tpinġija fuq it-tabella.

Nawgura lill-vittmi kollha tat-tipjip li jirnexxielhom jaqtgħu dal-vizzju misħut. Nawgura wkoll lil dawk li ma jpejpux li ma jkunux huma wkoll vittmi tat-tipjip... ta' ħaddieħor. Tama fierħa, naf.

Mamma mija!

Kont qed inqalleb fuq l-Internet u ttawwalt fil-Malta Today. Hemm ritratt ta' dak li jrid fi żmien tliet snin oħra jsir id-deputat Prim Ministru ta' Malta. Ngħidilkom, għeżież żewġ qarrejja, impressjonajt ruħi.

Ħsibtha anki li naqsam magħkom din l-impressjoni qawwija li ħalla fuqi r-ritratt. Imma mbagħad ħsibt, bejni u bejn ruħi... għadni wisq ferħan bid-dehra l-ġdida tal-blogg, u tkun ħasra jekk wara r-ritratt li tant għandi għal qalbi ta' taqbida ta' għeruq fix-Chateau de La Hulpe, li qed veru jsebbaħ il-blogg malli tidħol fih, ikolli npoġġi minfloku xi ħaġa li, bir-rispett kollu... ħmmm.

U ddeċidejt li aħjar nillimita ruħi għal-link.

Il-Bojler Numru 7

Għal min jgħid li aħna l-Maltin nieħdu lilna nfusna wisq bis-serjetà, u li m'għandniex sens ta' umoriżmu jew ta' ironija, issa għandna l-prova li dan mhux veru.

Wara li nqata' d-dawl f'Malta kollha għal bosta drabi, kaġun ta' ħsara f'dak li ġie identifikat bħala l-Bojler Numru 7 fl-impjant tal-enerġija tal-Marsa, mid-dehra antik u ma jiflaħx għal iktar strapazz, eluf ta' Maltin iffurmaw fan club fil-Facebook, li l-membri tiegħu jgħidu li huma "ammiraturi" tal-Bojler Numru 7. Il-bojler li għandu personalità. L-uniku bojler fid-dinja, skond Daphne Caruana Galizia, li jinsab "on first name terms" mal-popolazzjoni.

Fir-realtà din mhix xi ħaġa taċ-ċajt. Dal-bojler difettuż qed jikkawża ħsara sostanzjali lill-ekonomija ta' Malta kull darba li kaġun tiegħu l-pajjiż jintefa' f'kaos meta jinqata' d-dawl, bl-inkonvenjenza enormi għal kulħadd marbuta ma' dan.

Imma, wara kollox, aħna l-Maltin ukoll għandna sens ta' awtoironija, u dan jispjega għaliex eluf minna ddikjaraw li huma "ammiraturi" ta' xi ħaġa li ma taħdimx sew. Inħossni kburi ngħid li malli sirt naf b'dal-grupp isseħibt miegħu jien ukoll.

Kemm paroli fil-vojt

"POWER AND EASTER", qalulna fit-titlu tal-artiklu minn Dottor Jason Azzopardi, parliamentary secretary in the Finance Ministry.

http://www.independent.com.mt/news.asp?newsitemid=104013

Dehrli li kien f'waqtu, l-għada li mar id-dawl f'Malta kollha, għat-tieni darba f'inqas minn ġimagħtejn, li jirreferi għas-sitwazzjoni tal-biki tal-provvista tal-elettriku f'Malta fil-21 seklu. Speċi ta', fil-Ġimgħa l-Kbira ma kellniex dawl, imma għallinqas (nisperaw...) fl-Għid il-Kbir se jkollna provvista normali.

Bdejt naqra, imma mill-ewwel intbaħt li Dottor Azzopardi kien moħħu kompletament fis-sħab, u miljun mil 'il bogħod mir-realtà tal-ħajja hawn isfel. Silta mill-għerf tal-ħabib tagħna Jason:

"Power is the search for the truth. A temporal and existential truth. The transcendental truth that one reaches with a well formed and well informed conscience."

Eh? Jew, kif iħobb jgħid iż-żgħir, WHAT? X'il-mamma mija qed igedwed? Ħeqq, sori, nammetti naqra gażżu u injurant jien, imma dal-intellettwaliżmu finta ma nifhmux. Ngħid għalija power tfisser li nagħfas is-swiċċ u jixgħel id-dawl, mingħajr ma jkolli bżonn immur infittex ix-xemgħat u s-sulfarini bl-għajnuna tad-dawl mill-monitor tal-laptop, li jkun baqa' jaħdem fuq il-batterija...

Ċerti nies tajjeb kieku jinżlu xi ftit 'l isfel mill-istratosfera u jħarsu aktar fil-livell tagħna l-baxxi hawn isfel.

Ir-ritratt tax-xahar - April 2010

Kull filgħaxija kienu jiġu jinnamraw, dejjem fuq l-istess fergħa fil-ġnien tagħna. Ġiet ix-xitwa u ma rajnihomx aktar. Issa x-xitwa spiċċat, u reġgħu tfaċċaw. Kemm huma ħelwin! Sabiħa wisq ir-rebbiegħa.

Moviment tad-Dilettanti Moderati u Progressivi

Mela llejla malli xgħelt il-kompjuter nilmaħ email mhux solleċitata - spam - mingħand "The Maltastar Team". Dal-aħħar bdew jimmiraw għalija, qed jaraw fija materjal potenzjali tajjeb biex ningħaqad mal-Moviment ta' Moderati u Progressivi li Saru Jistħu Jgħidu li Huma Laburisti.

"BLACKOUT MONDAY". Anzi t-titlu spellewh sew, ma nafx kif.

Kont se l-aħħar nittikkjah u nassenjah fil-gadget tar-"report spam", ġentilment offrut lili mill-gmail. Imma fettilli ġietni l-kurżità u ddeċidejt li naqrah. Mela ma temminx li kkonvenċewni ningħaqad mal-Moviment! Mela, veru ta!

Le, mhux proprja.

Tal-biki fil-fatt. Biex iħaddmu websajt li suppost trid tikkonvinċi lin-nies jivvutawlhom, l-organu uffiċjali elettroniku tal-"Moviment" li m'għadux partit iqabbdu nies li bilkemm kapaċi jiktbu sentenza li hi waħda sew. Tliet snin oħra dawn iridu jibdew imexxu, mhux websajt, imma lil Malta.

Ara x'kitbuli The Maltastar Team [il-kummenti bil-bold żidthom jien]:

On Blackout Monday we all found out how the 2438 who had their electricity supply cut off in 2009 feel [what's Blackout Monday, and 2438 what?]. This figure is a national disgrace, as was Blackout Monday. How dare the PM boast that the recession is lifting with this appalling human statistic [as opposed I suppose to an animal statistic]? No wonder Joseph Muscat talks so rightly of this human recession [What quality makes a recession human? Maybe it's because it's human that Joseph isn't talking wrongly about it ]. That is not lifting at all [Eh? What? WHAT?].

It is not only this country that was blacked out yesterday. It seems the entire government is, and has been, suffering from a collective blackout as to what is really happening on the ground, how expensive life is, how unsustainable our water and electricity bills are, and how impossibly expensive a trip to the pharmacy has become? [Is this last sentence a question or a statement?]

And it's not just families and individuals who are suffering [no, it's also us recipients of insipid, badly written spam from The Maltastar Team]. A not so grand total [so it's not a lot then?] of 10,657 businesses are more than 45 days late in paying their bills. They owe around 44,000,000 euros to this country, but cannot pay [The fact that they haven't paid doesn't mean that they cannot pay, it's just that they thought the rates would be revised. And by the way, in the plural "euro" remains the same].

This is a government in denial of the collapse of basic services which it has brought about through weak management, or management that has the most blatant conflict of interest. The name Alex Tranter illustrates this [What's so conflicting in the name Alex Tranter? Seems quite a sensible name to have]. He must be glad he is leaving [Why? Maybe he received a hefty electricity bill himself?]. Having improved little of substance. Having overseen a contract given to his boss of 200 million euros? Having to stand near another Minister to explain away another blackout? [Hey, Maltastar Team, a sentence by default ends with a fullstop NOT with a question mark]

Let's now look at how people are reacting to the government's handling of key and essential services to this country. Let's look at the true track record which comes out so clearly in answers to questions tabled in Parliament? [Another question mark. Perhaps they're a bit unsure of themselves...]

A grand total of 51,500 complaints have been received by ARMS, the company which processes water and electricity bills, since its inception last January. [They seem to like the word "grand". Maybe they think it gives the write-up a grandiose aura. Instead, it creates further confusion. Here it feels as if it's used in sarcasm, as if a larger number was expected. If they can't write properly in English, why don't they stick to Maltese? Or can't they do that, either?] Worse around a hundred people a month are now, in 2010 also having their supply cut off [ignorance of punctuation rules renders this sentence into perfect nonsense]. This is before we all get the higher bills! These presumably didn't notice the blackout yesterday. Almost two thousand are trying to pay off their bills in installments. [Logical sequence? What's that?]

Not surprisingly, amidst all this, Gonzi PN chose to tell us this last week that the recession is lifting. How ironic. Instead of this kind of spin which is all about playing with numbers, and does not reflect in any way how bad things are, why doesn't Gonzi PN concentrate on what the people are so worried about?

For such a huge percentage of the population to complain something must be terribly, terribly wrong. [What? Where? Which huge percentage? None have been quoted]

Nobody's salary has gone up to take account of these bills, unless perhaps you are one of the senior executives at the Lotto and Gaming Authority, who we hear, have been awarded bill cushioning increases lately, or you are one of these newly appointed Parliamentary Assistants who are getting an allowance which they can, if they wish use to help them to pay these bills at least.

Mind you since they all voted in favour of the increased bills they probably didn't need this allowance ! [In fact, they also enjoy paying taxes, which is why they haven't outlawed them]

This government is past it's sell by date. Blackout Monday brought this home to even some PN diehards. [It should be "its" without an apostrophe, meaning "belonging to it". With an apostrophe it means "it is". Zero for grammar. Zero for clarity of expression. Go back to school and learn how to write properly, maybe you'll rise above primary school level. By the way, I do agree with you about the sell by date. The only problem is that the alternative would be you - UTTER AMATEURS!]

Ara naqra wkoll min għandna alternattiva biex imexxi 'l Malta minflok l-Arċisqof Gonzi...

Quelli che il calcio...

Kien ikun hemm programm fuq ir-Rai Tre nhar ta' Ħadd waranofsinhar, waqt li qed jintlagħbu l-logħbiet tas-Serie A. Tgħidx kemm kienet trasmissjoni ħelwa u simpatika.

Quelli che il calcio.

Dak il-ħin it-TVs Taljani li jinqabdu normali ma jistgħu juru logħob tal-futbol. X'kienu jagħmlu? Kienu jagħmlu kollegamenti diretti u minflok ma l-kameras ikunu ppuntati lejn il-logħob, kienu juru n-nies li qed jaraw il-logħob, anzi kienu jibagħtu hemmhekk personaġġi magħrufa u li jżommu ma' kull wieħed mit-timijiet li jkunu qed jilagħbu, biex jikkummentaw fuq dak li qed jaraw. Fl-istudio kien ikun hemm xi ħaġa simili - imma l-mistednin kienu jaraw il-logħba tat-tim tagħhom fuq skrin żgħir quddiemhom.

Il-personaġġi. Kien hemm nies li saru famużi permezz tal-programm stess. L-aktar tnejn popolari kienu Idris u Suor Paola. Idris (ismu proprja Idris Sanneh) hu Senegaliż iswed faħma bbażat fl-Italja, u iffissat fil-Juventus. Il-mutetti li jagħmel waqt mumenti ta' tensjoni fil-logħbiet tal-Juve 'l kulħadd kienu jdaħħqu. Kienu mutetti ġenwini imma, mhux sfurzati biex għat-taparsi jdaħħqu.

Suor Paola, kif jidher minn isimha hija soru, u żżomm mal-Lazio. Aktar moderata minn Idris fl-atteġġamenti tagħha, kif titlob wara kollox il-vokazzjoni tagħha, imma akkanita ħafna wkoll. Tieħu sehem f'inizjattivi ta' karità, u fl-Italja hija popolari ħafna.

Kienu jiġu mistiedna, fuq bażi regolari, kultant, jew għal darba biss, personaġġi magħrufa li ma għadhomx jidhru aktar, forsi għax bidlu l-attività jew għax irtiraw. Pereżempju kien jiġi l-mibki "Tonino Carino da Ascoli", li ħalliena ftit ġranet ilu, eks ġurnalist ta' Novantesimo Minuto maħbub u famuż għal kif kien iħawwad il-pronunċja tal-ismijiet. Kienu jibagħtuh bħala "ġurnalist" jikkummenta fuq waħda mill-partiti prinċipali. Everardo da la Noce - ġurnalist irtirat li qabel kien jagħti l-aħbarijiet finanzjarji, iżomm ma' Spal imma fil-futbol ma jifhem xejn, u l-istess kien il-mibgħut ta' xi waħda mil-logħbiet - iħawwad ma ngħidlekx kemm.

Is-sabiħ tal-programm kien li tista' ssegwi r-riżultati kif qed jiżvolġu, imma fl-istess ħin il-programm kien magħmul b'mod li dak kollu li qed jiġri jieħdu kollu kemm hu biċ-ċajt. Kien jiġi dak il-buffu Teo Teocoli jilbes ta' xi ħadd famuż bħal Adriano Galliani, u jmur f'xi stadium jikkummenta fuq il-logħba tal-Milan u skoss affarijiet oħra li m'għandhom x'jaqsmu xejn.

Kollox, imma, b'mod pakat, bla malizzja u mingħajr eżasperazzjoni la fuq ir-riżultati tal-logħbiet imma lanqas biċ-ċajt innifsu, immexxi b'perfezzjoni minn Fabio Fazio. Kien l-isbaħ riklam għal dak li hu tajjeb fl-Italja. Ħafna drabi kont nippreferi nara Quelli che il calcio, voldieri r-reazzjonijiet u l-bużullotti tan-nies li qed jaraw il-partiti, milli l-logħbiet stess li jkunu qed jintwerew dak il-ħin stess bis-satellita.

Fl-2002 Quelli che il calcio spiċċa. Fabio Fazio ddeċieda jibda xi ħaġa ġdida, u minfloku daħlet tippreżenta Simona Ventura, u daħħlet magħha tim ta' nies għal kollox differenti. L-idea bażika tal-programm baqgħet l-istess, imma r-ruħ spiċċat. Ċajt imqanżaħ, artifiċjalità mill-bidu sal-aħħar. X'ħasra. Sar eżatt bil-maqlub ta' li kien qabel, riklam did-darba ħażin għall-Italja. M'aħniex 'il bogħol milli qed jiġri fil-kampjonat tal-futbol stess wara kollox.

Issa se mmur nixgħel it-TV biex narah allura...

Lokali ma tfissirx Malti! Grazzi

Kemm ma nistax għalih l-użu ħażin tal-kelma 'lokali'.

Il-kampjonat lokali. It-temp lokali (anżi, It-Temp Lokali. - peress li t-temp mingħalihom proper noun, u ma ninsewx il-fullstop...). L-aħbarijiet lokali. Tiela' u nieżla, kull meta jirreferu għal xi ħaġa nazzjonali, jew ta' Malta.

Il-kampjonat MALTI jekk jogħġobkom. Jew sempliċiment il-kampjonat Premier (la bilfors kull bassa rridu nagħmluha bħall-Ingliżi).

It-temp jekk jogħġobkom. M'hemmx għalfejn tispeċifika ta' fejn. Hija ovvja li fl-aħbarijiet tal-istazzjon nazzjonali ta' Malta r-rapport tat-temp se jikkonċentra l-aktar fuq it-temp ta' Malta, u mhux fuq tal-Mawritanja.

L-aħbarijiet jekk jogħġobkom. Aħbar hija aħbar kemm jekk ġrat f'Malta u anke f'dak il-baħħ tal-biża' li nħobbu ngħidulu "barra", ċjoè l-aħbarijiet internazzjonali. Jew għallinqas, jekk vera rridu ninsistu bl-iżolament "l-aħbarijiet ta' Malta".

Tinduna kemm hu ħażin l-użu tal-kelma "lokali" kieku ddawwarha bl-Ingliż u timmaġinaha użata fuq pereżempju xi BBC One:

The local football league... the local weather... the local news...

The Premier League (iva din proper noun), La Serie A, The weather, Il meteo (immaġina kieku "il meteo locale, jew "il tempo locale" - daqshekk ridikola "It-Temp Lokali."), The News, Le notizie, Il Telegiornale.

Naħseb din tirrifletti naqra l-fatt li l-mentalità kolonjali f'Malta għadha ma spiċċatx. "The locals", fis-sens ta' "the natives" kienet adatta biex jużawha biex jirreferu għalina l-Ingliżi meta konna parti mill-imperu Ingliż. Imma issa ma tagħmilx sens li nirreferu għalina nfusna bl-istess mod! Hija anki kwistjoni ta' awtorispett.

Tajjeb li jżommu f'moħħhom, dawk li permezz tal-mezzi tax-xandir qed isawru l-mod kif jitkellmu l-Maltin, li meta jgħidu "l-kampjonat tal-futbol lokali" din proprja tfisser ngħidu aħna xi Summer League tal-Fgura United. Dak hu futbol lokali. U "L-Aħbarijiet Lokali" fuq il-Leħen il-Fgura jkunu, u mhux fuq l-istazzjon nazzjonali ta' Malta.

Forsi l-aħjar mod kif nista' nispjega xi tfisser dil-kelma hu fil-kuntest tal-pulitka. Meta ssir elezzjoni biex intellgħu gvern li jmexxi lil Malta, mhux elezzjoni lokali tkun, imma elezzjoni ġenerali. L-elezzjonijiet lokali jiswew biex jiġi ffurmat il-Kunsill Lokali tal-Fgura, u ta' lokalitajiet oħrajn.

Imma naf li ħanqa ta' ħmar qatt ma telgħet is-sema.

Nagħlaq b'din il-konklużjoni miġjuba mill-Malta Today ta' xi sena ilu, imbagħad immur nistrieħ għax dar-riħ li għandi se jġenninni. David Friggieri jgħix fi Brussell, u jikteb artikli interessanti fil-Malta Today. F'artiklu minnhom kiteb fuq grupp mużikali li jogħġbu. Fl-aħħar tal-artiklu, b'ittri żgħar, kien hemm din-nota dwar l-artikolista:

"David Friggieri lives in Brussels and is a fan of the local band Insejtxisimhom."

Illustrazzjoni perfetta tal-kelma użata ħażin. Għalija din is-sentenza tfisser li Insejtxisimhom huwa grupp Belġjan, anzi aktar speċifikament, grupp minn Brussell. Hija kwistjoni ta' perspettiva. Il-gazzetta hija Maltija, u tinbiegħ f'Malta, allura l-kelma "local" maġenb l-isem ta' belt fil-bogħod tfisser li qed tirreferi għal dik il-belt, u mhux għal Malta.

Immaġinaha mod ieħor. Id-Daily Mail tal-Ingilterra ġġib artiklu ta' artikolista Ingliż li jgħix f'Malta, John Ross, fejn jikteb fuq Robbie Williams u fl-aħħar tal-artiklu jiktbulna din-nota: "The author, John Ross, lives in Malta and is a fan of the local singer Robbie Williams." Nimmaġina kieku li Robbie Williams huwa Malti mill-Ħamrun li nhar ta' Sibt filgħaxija jmur ikanta f'xi pizzerija l-Qawra.

Hekk, fl-aħħar. Ili biex naqlagħha minn fuq l-istonku din.

Tonino Carino da Ascoli

Ħajjitna hija vjaġġ fiż-żmien, li matulu nsiru nafu u nħobbu numru kbir ta' persuni u personaġġi, li wħud minnhom eventwalment nassoċjawhom ma' parti minn ħajjitna li niftakru b'ċerta nostalġija.

Għalija wieħed minn dawn kien Tonino Carino, jew, kif inhu magħruf minn kull min għandu 'l fuq minn 40 sena u jsegwi l-futbol Taljan, Tonino Carino da Ascoli.

Ascoli Piceno hija belt żgħira Taljana fuq in-naħa tal-Adrijatiku, u għal numru ta' snin fis-70'ijiet u t-80'ijiet kellhom tim ta' ċertu kalibru li dejjem jilgħabha bejn is-Serie A u s-Serie B. Meta jkunu fis-Serie A, il-ġurnalist li fuq in-Novantesimo Minuto kien jirrapporta l-logħbiet 'home' tal-Ascoli kien Tonino Carino, li kien "jiffirma" t-tmiem ta' kull kollegament bi frażi li saret kważi leġġendarja "Tonio Carino da Ascoli".

Kien personaġġ simpatiku, qatt kontroversjali, maħbub minn kulħadd. Issa ħalliena, u miegħu mietet parti minn tfuliti. Jgħaddu s-snin, u mal-milja taż-żmien aktar jikber iċ-ċirku ta' nies u personaġġi li nsiru nafu, u allura aktar tibda tiġri ta' spiss li tmut persuna li nkunu nafu. Apparti li kollha kemm aħna qed nikbru fl-età...

Immaġina kieku xi darba jitfaċċalna fuq l-iskrin u jgħidilna "Tonino Carino dal paradiso".

Addio Tonino, e grazie di essere esistito!

Awguri

Ġurnata tard, għax kelli wisq x'nagħmel ilbieraħ - nawgura lin-nisa kollha fl-okkażjoni tal-jum iddedikat għalihom.

Tgħid xi darba ma jkollniex bżonn niċċelebraw 'Jum il-Mara'? Ma ngħidx. Naħseb li Jum il-Mara se jibqa' għal dejjem, u r-raġuni ma tkunx għax għandhom drittijiet inqas mill-irġiel. Għall-inqas mhux għalhekk biss. Jgħidu li m'hemmx 'Jum ir-Raġel' imma hemm 364 minnhom kull sena. Imma jien ma ngħidx hekk. Anzi, nispera li Jum il-Mara jibqa', u xi darba minflok tkun okkażjoni biex infakkru fl-inġustizzji li jsofru ħafna minnhom madwar id-dinja - u anki fostna - għall-fatt biss li huma nisa, tkun okkażjoni biex niċċelabraw in-nisa bħala tali. Huwa aġġettiv stramb għal grupp ta' persuni li jiffurmaw il-maġġoranza tal-umanità, imma n-nisa huma 'speċjali' u għalhekk għandna niċċelebraw Jum il-Mara.

Din għalikom Sue u Roberta. Intom terġa' aktar speċjali. ;-) xxx

Semmejt l-inġustizzji. Kull sena f'dal-jum jiġuni f'moħħi dawk il-miljuni ta' nisa li huma kostretti jaħbu sbuħithom b'velu. Hemm min jgħid li huma stess jixtiequ hekk. Iva, tgħid mhux hekk. Naħseb huwa l-istat naturali għal tifla li meta timmatura u ssir mara tkun trid tgħatti rasha, jekk mhux ukoll wiċċha... Il-velu huwa viltà, tebgħa fuq l-umanità, soġġezzjoni ta' nisa li f'bosta soċjetajiet għadhom meqjusa bħala proprjetà.

Wied iż-Żurrieq, 30 ta' Diċembru 2009

Dar-ritratt jagħmel parti minn album jismu "As Europe freezes". Kien fi żmien il-Milied, meta l-Ewropa kienet miksija bil-borra u mifnija b'temperaturi polari waqt li Malta kienet qed tgawdi minn temp qisu tar-rebbiegħa. Gergirt ftit meta rajt dik l-istruttura pparkjata eżatt quddiem Filfla, imma spiċċat ħolqot kuntrast interessanti mal-elementi spettakolari tan-natura.

Kien inżul ix-xemx memorabbli. Ix-xemx nieżla ħadet lewn ħamrani aktar mis-soltu, ksiet l-irdum ta' taħt iż-Żurrieq b'dawl ħafif ruxxan, waqt li minn wara l-irdum kien tiela' qamar kważi kwinta. Tal-għaġeb kien sabiħ.

Lura soqna mit-triq li timxi mal-kosta lejn Għar Lapsi u s-Siġġiewi. Inżul ix-xemx kien quddiemna, u l-ħmura qawwija li kien hemm fis-sema quddiemna qatt ma rajt bħalha.

Sabiħa Malta.